Struktura narоdоwościowa Trok

Struktura narоdоwościowa Trok jest bardzo różnorodna. Spotykamy tu trzy większe grupy narodowościowe oraz kilka mniejszych. Jeśli porównać Troki przedwojenne z powojennemi, to dają się zauważyć pewne zmiany. Wykazuje to poniższa tabelka :

Rok 1897                           Rok 1931

Polacy    27,6%                 72,3%

Rosjanie    27,2%              4,3

Żydzi    22,2%                 14,6%

Karaimi    10,6%              7,6%

Białorusini    8,0%            0,2 %

Tatarzy    2,6%               0.8%

Litwini    0,9%                0,2%



Przy zestawieniu tycłi dwóch spisów przed — i powojennego rzuca się w oczy wyraźny spadek procentowy ludności rosyjskiej, która jako ludność napływowa opuściła miasto wraz z ustąpieniem władz rosyjskich. Widać też pewną zmianę w procentowości ludności żydowskiej: jej spadek być może stoi w pewnym związku  z powojennym upadkiem gospodarczym miasta (Żydzi, jak wiadomo, w b. zaborze rosyjskim stanowią element kupiecki). Ten niewielki odsetek ludności żydowskiej w Trokach uwypukli się jeszcze bardziej, gdy porównamy go z odsetkami innych kresowych miasteczek analogicznej welkości (22): Druja 41,3%; Ejszyszki 66,9=/o Iwje 76,0%; Wolożyn 76,0% Żydów.

W związku ze spisem rosyjskim z 1897 roku wyjaśnić muszę, że w zestawieniu narodowościowem, dokonanem w wymienionym spisie na podstawie języka ojczystego, Karaimi i Tatarzy podani są w jednej rubryce; spowodowane to zostało używaniem przez Karaimów języka zbliżonego do tatarskiego.

Wilno. Gymnasium Prozorowoj. 1909 rok

Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym

Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana przez Michała Balińskiego i Tymoteusz Lipińskiego. T.4
Warszawa
1886
Wielkie księztwo Litewskie (Woj. Wileńskie, Woj. Trockie, Ks. Żmudzkie, Woj. Smoleńskie, Woj. Połockie, Woj. Nowogrodzkie, Woj. Witebskie, Woj. Brzeskie, Woj. Mścisławskie, Woj. Mińskie, Woj. Inflantskie).Indeks miejscowości.

Tymoteusz Lipiński (ur. 1797 - 1856 ) - historyk starożytnik, archeolog. Jego stryjem był Józef Lipiński, polski pisarz, tłumacz, krytyk literacki i teatralny.
Interesował się historią starożytną i historią Polski, wiele podróżował po kraju i zbierał wszelkie informacje z tym związane. Owocem tych badań jest pomnikowej wartości dzieło "Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym"

Michał Baliński (ur. 14 sierpnia 1794 - 3 stycznia 1864 w Wilnie), polski historyk, pisarz, publicysta, działacz oświatowy.

O konflikcie języków polskiego i litewskiego w dyecezji wileńskiej

Uwagi o konflikcie języków polskiego i litewskiego w dyecezji wileńskiej
Hipolit Korwin-Milewski
1913

W dzienniku "l' Italie" , wychodzącym w Rzymie, poja-
wiła się ostatniemi czasy serja artykułów, traktujących o rze-
komem prześladowaniu przez Polaków w djecezji wileńskiej
narodowości i języka litewskiego. Złośliwy i pełen nienawiści
ton tych artykułów w kwestji, która, zdawałoby się, nie po-
winna roznamiętniać Włochów, zdradza wyraźnie inspirację.
Jednocześnie dużo się mówi o memorjale rozsyłanym tajem-
niczym sposobem w małej ilości egzemplarzy wybitniejszym
dygnitarzom duchownym w Rzymie w imieniu pewnego od-
łamu duchowieństwa litewskiego. Miałem możność zapozna-
nia się z treścią tego memorjału. Jest on do tego stopnia
stronniczym i przepełnionym faktami bądź zgoła fałszywymi,
bądź tendencyjnie opisanemi, zdradza tak systematyczną akcję
i zwycięstwo tej akcji miałoby tak fatalne skutki dla Koś-
cioła rzymsko-katolickiego, więcej może aniżeli dla mej naro-
dowości, że się poczułem do obowiązku poinformowania wy-
sokich czytelników memorjału o istotnym stanie rzeczy.
W rzeczywistości kampanja ta nie rozpoczęła się dzisiaj;
jej manifestem inauguracyjnym zdaje się być memorjał w ję-
zykach litewskim i łacińskim, w formie petycji do Ojca Świę-
tego z roku 1906, obficie rozpowszechniony.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.
nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego
1880
tom 1 - 15